Araç Satışlarında 7566 Sayılı Kanunla Getirilen Harç Ve Uygulaması

                 LEBİB YALKIN MEVZUAT DERGİSİ  Ocak 2026 Sayı: 265 yayinlanmistir

(Kanun No. 7566 – Madde 7 Değişiklikleri)

Özet

7566 sayılı Kanun ile 492 sayılı Harçlar Kanununun (2) sayılı tarifesinde yapılan değişiklikler, araçların ilk tescilinde ve satış/devir işlemlerinde yeni bir “harç yükümlülüğü” getirmiştir. Ayrıca ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgesine sahip galerilere yapılan satışlarda istisna düzenlenmiş, harcın tahsil yeri de noterlerden trafik tescil birimlerine kaydırılmıştır. Bu makalede söz konusu düzenlemeler eski–yeni karşılaştırmasıyla ele alınmakta; matrah, istisna, muhasebe kaydı ve uygulama örnekleri üzerinden mali müşavirler için pratik bir değerlendirme sunulmaktadır.

Giriş

7566 sayılı Kanun’un 7. maddesi ile Harçlar Kanununda yapılan değişiklikler, motorlu taşıtların hem ilk tescilinde hem de devir/satış işlemlerinde önemli mali sonuçlar doğurmuştur. Daha önce yalnızca noter masraflarıyla gerçekleştirilen satış ve devir işlemleri artık binde 2 oranında harç kapsamına alınmış; buna karşılık otomotiv ticaretinin önemli aktörleri olan yetki belgeli galerilere yapılan satışlarda istisna öngörülmüştür.

Bu yönüyle düzenleme hem kamu gelirlerini artırmayı hem de kayıt dışı araç ticaretini kontrol altına almayı hedeflemektedir.

I. Düzenlemenin Ana Çerçevesi

Türkiye Büyük Millet Meclisi Tarafından 04.12.12026 tarihinde kabul edilen, 7566’nın 7. maddesi, 492 sayılı Harçlar Kanununun (2) sayılı tarifesinde önemli değişiklikler yapmıştır.

Kanun değişikliği üç alanda kesişen bir etki yaratmaktadır:

1. Araçların ilk tescilinde yeni oran ve alt sınır belirlenmiştir (binde 2 – alt sınır 1.000 TL).
2. Tescilli araçların satış ve devir işlemlerine ilk kez harç yükümlülüğü getirilmiştir.
3. Yetki belgeli galerilere yapılan satışlarda istisna uygulanarak ticari akış korunmuştur.

Bu üçlü düzenleme hem araç piyasasında adil bir vergi yapısı oluşturmayı hem de kamu gelirlerinde süreklilik sağlamayı amaçlamaktadır.

II. ESKİ – YENİ KARŞILAŞTIRMALI TABLO

(492 Sayılı Harçlar Kanunu, (2) Sayılı Tarifede Yapılan Değişiklikler)

Aşağıdaki tablo, değişiklik öncesi ve sonrası uygulamayı mali müşavirlerin kolay takip edebilmesi için oluşturulmuştur.

1. Araç İlk Tescil Harcı

Düzenleme	Eski Hâl	Yeni Hâl (Kanun 7566/7)
Araç ilk tescili	Motor silindir hacmine göre değişen maktu harçlar uygulanıyordu.	Binde 2 oranında harç uygulanacak. Alt sınır 1.000 TL.
Matrah	Net tarifeye göre belirleniyordu.	Araç bedeli (KDV hariç) esas alınır.

 

2. Tescilli Araçların Satış ve Devir İşlemleri

Düzenleme	Eski Hâl	Yeni Hâl
Araç satış/devir harcı	Harç yoktu. (Sadece noter masrafları vardı.)	Binde 2 oranında harç getirildi. Alt sınır 1.000 TL.
Harç matrahı	Yok.	Satış bedeli (KDV hariç).

 

3. Galerilere Yapılan Satışlarda Harç İstisnası

Düzenleme	Eski Hâl	Yeni Hâl
İkinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgesi sahibi galerilere satış	Genel hüküm geçerliydi. Özel istisna yoktu.	Galerilere yapılan satışlarda harç alınmayacak.
Şart	—	Alıcı galeri olmalı + Yetki belgesi zorunlu.

 

4. Harç Tahsil Yeri

Düzenleme	Eski Hâl	Yeni Hâl
Tahsil zamanı	Noterde herhangi bir harç alınmıyordu.	Harç tescil sırasında tahsil edilecek (Noter değil, trafik tescil).
Tahsil eden	Yok	Emniyet / Trafik Tescil birimleri.

 

III. MALİ MÜŞAVİRLER İÇİN UYGULAMA REHBERİ (7 Madde)

Aşağıdaki rehber, mali müşavirlerin müşterileri için pratik uygulama adımlarını ve vergisel etkilerini kapsar.

1. İşlem Türünün Tespiti (Tescil – Devir – İlk Tescil)

Müşavir ilk olarak şu ayrımı yapmalıdır:

• İlk tescil mi? → Harç var (binde 2).
• Devir / satış mı? → Harç var (binde 2).
• Galerilere satış mı? → Harç yok.

2. Harç Matrahının Doğru Belirlenmesi

• Matrah satış bedelidir (KDV dahil değildir).
• Noter satış sözleşmesindeki tutar esas alınır.
• Alt sınır 1.000 TL unutulmamalıdır.

3. Galeri İstisnasının Uygulanması

İstisnanın uygulanabilmesi için:

1. Alıcının “İkinci El Motorlu Kara Taşıtı Ticareti Yetki Belgesi” olmalı.
2. Satış galeriye yapılmalı.
3. Yetki belgesinin ticaret il müdürlüğü kayıtlarından doğrulanması önerilir.

Not: Galeriden vatandaşa satışta istisna yoktur.
İstisna yalnızca galeri alıcı konumunda ise uygulanır.

4. Muhasebe Kayıtlarında Harcın İşlenmesi

A. Harç satıcı tarafından ödenirse:

770/760	Yönetim Giderleri/Pazarlama Giderleri		xxx
	360	Ödenecek Diğer Harclar/Yükümlülükler		xxx

 B. Harç alıcı tarafından ödenirse:

254	Taşıtlar Giderleri		xxx
	360	Ödenecek Diğer Harclar/Yükümlülükler		xxx

 Sözleşmede kim ödeyecekse kayıt ona göre yapılır.

5. Şirket Aktifindeki Araçların Satışında KDV + Harç Birlikte Değerlendirilmelidir

• Şirket araç satıyorsa KDV uygulanır.
• Yeni düzenleme gereği harç da ayrıca ödenir.
• İki yükümlülük birbiriyle karıştırılmamalıdır.

 6. Uygulama Örnekleri (Hazır Hesaplamalar)

Örnek 1 – Gerçek kişiden gerçek kişiye satış

Satış bedeli	:	900.000 TL
Harç	:	900.000	x	0.002	=	1.800 TL

 Örnek 2 – Şirket aktifindeki araç satışı

Satış bedeli	:	1.200.000 TL
Harç	:	1.200.000 TL	X	0.002	=	2.400 TL

 Örnek 3 – Galeriye satış

Satıcı	:	Şirket
Alıcı	:	Yetki belgeli galeri
Harç	:	YOK

 Örnek 4 – İlk tescil

Araç Satış bedeli	:	1.500.000 TL
Harç	:	1.500.000 TL	x	0.002	=	3.000 TL

 7. Mali Müşavirler İçin Kontrol Listesi (Uygulama Check-List)

✔ İşlem türü belirlendi mi? (Tescil / Devir / Galeri satışı)
✔ Harç matrahı doğru mu?
✔ Galeri istisnası kontrol edildi mi?
✔ Hesaplama binde 2 + alt sınır 1.000 TL olarak yapıldı mı?
✔ Muhasebe kaydı uygun hesapta yapıldı mı?
✔ Harç KDV matrahına dahil edilmedi mi?
✔ Tescil aşamasında tahsil edileceği unutulmadı mı?

SONUÇ

7566 sayılı Kanun, araç satışlarında yeni bir harç sistemi getirerek önemli idari ve mali sonuçlar doğurmuştur. Hem tescil hem de satış/devir aşamasında ortaya çıkan harç yükümlülüğü, mali müşavirlerin sözleşme sürecinden muhasebe kayıtlarına kadar çok boyutlu bir süreç yönetimi yapmalarını gerektirir.

Özellikle galeri istisnası, matrah belirleme esasları, KDV’den bağımsız harç yükümlülüğü ve noter-tescil ayrımı uygulamada doğru planlamayı zorunlu kılmaktadır.

Bu yönleriyle düzenleme, araç satış işlemlerinde hem mali hem hukuki uyumun önemini artırmaktadır.

Mali Müşavir Açısından Değerlendirme

Yeni düzenleme araç satışlarına harç yükümlülüğü getirmiş, bunun yanında;

• Galerilerin ticari akışını koruyan istisna,
• Tescil aşamasında tahsil edilmesi,
• Binde 2 oranının ve 1.000 TL alt sınırının getirilmesi,

mali müşavirlerin hem harç planlaması hem de muhasebe kaydı açısından yeni bir süreç yönetimi yapmasını zorunlu kılmıştır.