Kâr Ve Nakit Analizi

 İşletmelerde Sürdürülebilirlik İçin Temel Finansal Denge

Neden Bu Konu Önemli?

GİRİŞ

Ekonomik belirsizlik dönemlerinde işletmelerin en çok duyduğu sözlerden biri “Nakit yaratmak çok önemlidir ya da kraldır” sözü olur. Bu doğrudur ama eksiktir. Çünkü sadece nakde odaklanmak, işletmenin uzun vadeli sağlığını tehlikeye atabilir. Bu yazıda, kâr ve nakdin nasıl birlikte yönetilmesi gerektiğini irdelemeye çalışacağım.

1. KÂR NEDİR, NAKİT NEDİR?

·         Kâr:

İşletmenin yaptığı satışlardan maliyetleri çıkardığında elinde kalan değerdir.
Kâr varsa, işletme yaptığı işten kazanç sağlıyordur.

Örnek:

Bir ürünü 100 TL’ye satıp 70 TL’ye mal ettiyseniz, 30 TL kâr etmişsinizdir.

·         Nakit

İşletmenin kasasında, banka hesabında veya hemen kullanılabilir durumda olan paradır.
Nakit varsa, işletme günlük ödemelerini yapabilir.

Unutmayın:

Kâr etmek başka, o kârı tahsil etmek başka şeydir. Kârlı görünen bir işletme, nakit sıkıntısı çekebilir.

2.BRÜT KÂR MARJI NEDİR?

Brüt kâr marjı, satıştan elde edilen gelirin ne kadarının size kaldığını gösterir.

Formül:
Brüt Kâr = Net Satış – Satışın Maliyeti
Brüt Kâr Marjı = Brüt Kâr / Net Satış

Örnek:

Satış: 1.000.000 TL
Maliyet: 800.000 TL
Brüt Kâr: 200.000 TL
Brüt Kâr Marjı: 200.000 / 1.000.000 = %20

Yorum:

Bu işletme her 1 TL satıştan 20 kuruş kazanıyor. Bu oran sektör ortalamasının altında ise dikkatli olunmalı.

3. KÂRLI AMA NAKİTSİZ OLMAK NE DEMEK?

Bazı işletmeler kârlı görünür ama kasasında para yoktur. Çünkü:

• Satışlar vadeli yapılmıştır, tahsilat gecikmiştir.
• Stoklar fazladır, nakit bağlanmıştır.
• Giderler yüksektir, kâr erimiştir.

Sonuç:
Kârlı ama ödeme yapamayan bir işletme, batma riski taşır.

4.NAKİT YARATMA STRATEJİLERİ

İşletmelerin nakit yaratmak için uygulayabileceği bazı yöntemler:

• Fiyat indirimiyle satış artırmak: Hızlı nakit girişi sağlar ama kâr düşer.
• Alacakları iskonto etmek: Vadeli alacaklar kırdırılarak erken tahsil edilir.
• Borç vadelerini uzatmak: Nakit çıkışı ertelenir.
• Peşin satışa yönelmek: Nakit akışı hızlanır.
• Kârlı ürünlere odaklanmak: Daha az satışla daha çok nakit elde edilir.
• Giderleri azaltmak: Nakit çıkışı kontrol altına alınır.

Uyarı:
Bu yöntemler geçici çözümler olabilir. Kalıcı çözüm, kârlı ve dengeli bir iş modelidir.

5.KÂR VE NAKİT DENGESİ NASIL KURULUR?

İdeal işletme modeli şunu hedefler:
Kârlı satış + zamanında tahsilat + kontrollü gider = Sağlıklı nakit akışı

Bunun için:

• Brüt kâr marjınızı düzenli ölçün.
• Alacak tahsil sürelerini kısaltın.
• Stoklarınızı hızlı döndürecek şekilde yönetin.
• Giderlerinizi izleyin ve gereksiz olanları azaltın.
• Finansman maliyetlerini ürün fiyatlarına yansıtın.

6. ÖRNEK UYGULAMA: ABC TEKSTİL

• Aylık satış: 2.000.000 TL
• Maliyet: 1.600.000 TL → Brüt kâr: 400.000 TL (%20)
• Alacak tahsil süresi: 90 gün
• Nakit akışı: Negatif

Sorun:
Kâr var ama tahsilat geç yapılıyor. Nakit sıkıntısı yaşanıyor.

Çözüm:

• Peşin satış kampanyası başlatıldı.
• Alacaklar iskonto edilerek tahsil edildi.
• Giderlerde %10 tasarruf sağlandı.

Sonuç:
3 ay içinde nakit akışı pozitife döndü.

7.SONUÇ: KÂR VE NAKİT BİRBİRİNDEN AYRILMAZ

• Sadece kâra bakmak sizi yanıltabilir.
• Sadece nakde odaklanmak sizi tüketebilir.
• Gerçek başarı, bu ikisini birlikte yönetebilmektir.